• سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۷ - ۱۴:۵۳
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 972-3090-5
  • خبرنگار : 920916
  • منبع خبر : گزارش

ضرورت‌های پس از قتل عمد؛ حمایت از بزه‌دیدگان و تسلیم شدن در برابر حکم خداوند (آیه 178 بقره)

ایسنا، منطقه ایلام - یادداشت

جهانشاه شکری - دکتری حقوق کیفری و عضو انجمن جرم شناسی ایران

  بى ترديد، حق حيات در مكتب اسلام، از اهميت ويژه‌اى برخوردار است. اگر اصولى به عنوان حقوق طبيعى قابل اثبات باشد، در رأس همه آنها، حق حيات قرار دارد: زيرا تا زمانى كه اين حق براى افراد يك جامعه تأمين نگردد، جاى بحث درباره ساير حقوق نخواهد بود. از اين جاست كه ملاحظه مى‌شود در قرآن كريم و روايات معصومان(ع) از كشتار انسان‌ها شديداً مذمت شده است، تا آن جا كه قرآن گناه كشتن يك انسان را برابر با كشتن همه انسان‌ها مى‌داند و پاداش كسى كه جان يك نفر را از خطر حفظ كند به اندازه حفظ جان همه افراد با اهميت مى‌داند: «... مَن قَتَل نفساً بغَيرِ نفس اَو فساد فى الارضِ فكاَنَّما قَتَلَ النَّاس جميعاً و من احياها فكاَنَّما احيا النَّاس جميعاً» (مائده: 32) . در قرآن کریم پس از بیان کراهت قتل عمد بر بیان حکم آن نیز تأکید می‌دارد : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ ؛ ای اهل ایمان بر شما حکم قصاص کشتگان چنین معین گشت که مرد آزاد در مقابل مرد آزاد، و بنده را به جای بنده، و زن را به جای زن قصاص توانید کرد. و چون صاحب خون از قاتل که برادر دینی اوست بخواهد درگذرد کاری است نیکو، پس قاتل دیه را در کمال خشنودی ادا کند. در این حکم، تخفیف (امر قصاص) و رحمت خداوندی است، و پس از این دستور، هر که تجاوز کند او را عذابی سخت خواهد بود . هرچند سیاست جنایی اسلام نفی خشونت و توصیه مکرر بر عفو و گذشت از سوی اولیای دم می‌باشد

قتل عمدی جدی‌ترین نوع جرم و خشونت علیه تمامیّت جسمانی افراد است و پیامدها و آسیب‌های وارده بر آن بر قربانی و خانواده‌ها به هیچ وجه جبران شدنی نیست. فهم و تشریح مجازات اخروی قتل عمد و آثار مخرب بجای مانده از آن پس ارتکاب قتل، برای کسانی که در معرض آسیب دیدگی بوده و خصوصاً اطلاع مرتکبین، حمایت بزرگان در رفع اختلافات احتمالی سا ، قطعا می‌تواند از وقوع چنین جرایمی پیشگیری بعمل آورد و بازدارندگی این نوع مجازات (اخروی) به مراتب بیش از آنجه می‌باشد که در این دنیا تحت عنوان قصاص بر مرتکب تحمیل می‌گردد و خود مرتکب بر آن آگاهی دارد. ًبنظر می‌رسد تصور قاتل هیچ گاه متوجه مجازات اخروی و آثار عمل ارتکابی خود نمی‌باشد و قطعاً چنانچه به فرموده خداوند توجهی در این خصوص داشته باشد هیچ گاه مرتکب قتل نشود چرا که خداوند در سوره نساء آیه 93 در مورد قتل عمد می‌فرماید« و من یقتل مؤمنا متعمدا فجزاؤه جهنم خالدا فیها و غضب الله علیه و لعنه و أعد له عذابا عظیما »

آنچه مسلّم است اصولاً در جرم قتل بر فرص تصور تقصیر از سوی مقتول نسبت به مرتکب، هیچ گونه تناسبی با میزان تقصیر مقتول ندارد به عبارتی مرتکب تناسب بین جرم و مجازات را نقض می‌نماید بعلاوه وقتی قتل اتفاق می‌افتد (صرف نظر از انگیزه‌های واهی مرتکب)، خانواده‌ها و بستگان قاتل و مقتول به یکباره دچاره بزه دیدگی از نوع تجربه آثار بالاترين سطوح خشونت رفتاري می‌شوند که خود هیچ تقصیری در آن نداشته‌اند و استفاده قرآن مجید از واژه ی" أَخِيهِ " بیانگر اهمیّت و تأکید بر این موضوع می باشد. لذا بطور قطع دچار آسیب‌های تکانشی شدیدی گردیده که بطور ناخودآگاه از طرف عامه ی مردم حتی مورد سرزنش تنفر آمیز قرار می‌گیرند که این نوع نگاه باید به بزه دیدگان از این نوع جرایم از بین رود .

در روزهای گذشته علارغم تأسف از جهت وقوع قتل در شهرستان ایوان، خوشبختانه شاهد بودیم با فهم و درک عمیق خانواده‌های قاتل و خصوصاً مقتولین از آموزه‌های دینی و عمل به دستورات دین مبین اسلام که توصیه به  تسلیم در برابر حکم الهی و پیشگیری از خشونت‌های پس از قتل گردیده است (آیات الهی) و با حمایت امام جمعه محترم، مسؤلین قضایی و اداری، نیروی انتظامی و شورای معتمدین پلیس شهرستان ایوان که بار مسؤلیّت پیشگیری از وقوع جرم را در شهرستان و بخش زرنه به دوش دارند ضمن مدیریت حمایت از بزه دیدگان این نوع جرایم، با شناسایی و کنترل متغیرهای تأثیر گذار در پیشگیری و با قرار گرفتن پرونده در مسیر دادرسی عادلانه به درستی هدایت گردید که جای تقدیر و تشکر مردم را در پی داشت و قطعاً ثواب این نوع اقدامات پسندیده نزد خداوند بر اساس وعده الهی محفوظ خواهند ماند. ضمناً می‌طلبد دستگاه‌های متولی، به منظور پیشگیری از قتل، تشریح آموزه‌های دینی را در این رابطه ( تشریح مجازات اخروی قتل عمد، نتایج مخرب قتل برای خانواده‌ها، پیامدهای زیانبار خشم از نگاه قرآن و...) در جهت آگاه سازی، خصوصاً جوانان در دستور کار قرار دهند . 


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: